
Επιλογή μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων ή κατ’ οίκον νοσηλεία;
20/10/2026
Θεραπεία εκφύλισης ωχράς κηλίδας: Νεότερες επιλογές μακράς δράσης
31/10/2026Οι αναστολείς SGLT2 είναι μια κατηγορία φαρμάκων που ξεκίνησε για τον διαβήτη και σήμερα αποτελεί βασικό μέρος της θεραπείας της καρδιακής ανεπάρκειας. Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι από τις συχνότερες αιτίες νοσηλείας μετά τα 65. Όταν συνυπάρχει στένωση της αορτικής βαλβίδας, μπορεί να συζητηθεί και η επέμβαση TAVI. Πολλοί ηλικιωμένοι έχουν ταυτόχρονα διαβήτη, χρόνια νεφρική νόσο ή υπέρταση. Γι’ αυτό ένα φάρμακο που προστατεύει και την καρδιά και τους νεφρούς έχει ιδιαίτερη αξία. Παρακάτω εξηγούμε τι κάνουν, ποιους αφορούν και τι πρέπει να προσέχει η οικογένεια.
Τι είναι οι αναστολείς SGLT2
Το SGLT2 είναι μια πρωτεΐνη στους νεφρούς. Επαναρροφά γλυκόζη και νάτριο από τα ούρα πίσω στο αίμα. Όταν τη μπλοκάρουμε, ο οργανισμός αποβάλλει περισσότερη γλυκόζη, αλάτι και λίγο νερό. Η καρδιά δουλεύει με λιγότερο φορτίο, η πίεση πέφτει λίγο και το βάρος πέφτει ελαφρά. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι υπάρχουν και άλλοι ευνοϊκοί μηχανισμοί, που δεν είναι ακόμη πλήρως γνωστοί.
Στην Ευρώπη, για την καρδιακή ανεπάρκεια χρησιμοποιούμε κυρίως δύο ουσίες:
- Νταπαγλιφλοζίνη: συνήθως 10 mg μία φορά την ημέρα.
- Εμπαγλιφλοζίνη: συνήθως 10 mg μία φορά την ημέρα.
Στην καρδιακή ανεπάρκεια η δόση είναι σταθερή από την πρώτη ημέρα. Δεν απαιτεί σταδιακή αύξηση, όπως σε άλλα καρδιολογικά φάρμακα. Τα φάρμακα ωφελούν ασθενείς με ή χωρίς διαβήτη.
Τι δείχνουν οι μελέτες για την καρδιά και τους νεφρούς
Μεγάλες κλινικές μελέτες έδειξαν ότι οι αναστολείς SGLT2 μειώνουν τις νοσηλείες για επιδείνωση της καρδιακής ανεπάρκειας. Στην ανεπάρκεια με μειωμένο κλάσμα εξώθησης, ο συνδυασμένος κίνδυνος καρδιαγγειακού θανάτου ή επιδείνωσης έπεσε περίπου κατά ένα τέταρτο. Στο διατηρημένο κλάσμα εξώθησης, το όφελος αφορά κυρίως λιγότερες νοσηλείες. Οι διαφορές φάνηκαν ήδη από τις πρώτες εβδομάδες.
Οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας τα συστήνουν πλέον σε όλο το φάσμα της καρδιακής ανεπάρκειας, εκτός αν υπάρχει αντένδειξη. Τα ίδια φάρμακα επιβραδύνουν και την εξέλιξη της χρόνιας νεφρικής νόσου. Τα οφέλη φάνηκαν και σε ασθενείς άνω των 75 ετών. Η μείωση νοσηλειών είναι σημαντική, αλλά δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος φτάνει στο μηδέν. Τα υπόλοιπα φάρμακα, η δίαιτα με λίγο αλάτι και η άσκηση παραμένουν απαραίτητα.
Πριν ξεκινήσει η αγωγή: τι ελέγχει ο γιατρός
Ο καρδιολόγος ή ο παθολόγος εξετάζει το συνολικό ιστορικό και τη λίστα των φαρμάκων. Πριν από την έναρξη συνήθως ελέγχει:
- τη νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη, eGFR) και τους ηλεκτρολύτες.
- την αρτηριακή πίεση και το αν ο ασθενής έχει ζαλάδες όταν σηκώνεται από την καρέκλα ή το κρεβάτι.
- τη δόση των διουρητικών, που μερικές φορές μειώνουμε.
- τα φάρμακα για τον διαβήτη, ιδίως ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες, λόγω κινδύνου υπογλυκαιμίας.
Όταν η νεφρική λειτουργία είναι πολύ χαμηλή (eGFR κάτω από περίπου 20–25), συνήθως δεν ξεκινάμε την αγωγή. Τις πρώτες εβδομάδες το eGFR μπορεί να πέσει λίγο. Αυτή η μικρή πτώση είναι αναμενόμενη και συνήθως δεν αποτελεί λόγο διακοπής. Ο γιατρός επαναλαμβάνει τις εξετάσεις και αποφασίζει. Τα φάρμακα αυτά δεν έχουν ένδειξη στον διαβήτη τύπου 1 χωρίς εξειδικευμένη καθοδήγηση.
Παρενέργειες των αναστολέων SGLT2 στους ηλικιωμένους
Τα περισσότερα άτομα τα αντέχουν καλά. Υπάρχουν όμως παρενέργειες που η οικογένεια καλό είναι να γνωρίζει:
- Μυκητιάσεις των γεννητικών οργάνων: είναι η συχνότερη παρενέργεια. Η καλή καθημερινή υγιεινή τις περιορίζει.
- Ουρολοιμώξεις: λίγο πιο συχνές. Κάψιμο, συχνουρία ή πυρετός θέλουν έλεγχο.
- Αφυδάτωση και πτώση πίεσης: πιο πιθανές με διουρητικά, ζέστη ή λίγα υγρά. Η ζάλη αυξάνει τον κίνδυνο πτώσης.
- Ευγλυκαιμική κετοξέωση: σπάνια αλλά σοβαρή, κυρίως σε διαβητικούς. Μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και με σχεδόν φυσιολογικό σάκχαρο.
Η κετοξέωση προκαλεί ναυτία, εμέτους, κοιλιακό πόνο, ασυνήθιστη κόπωση ή γρήγορη αναπνοή. Αν εμφανιστούν τέτοια συμπτώματα, ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια και αναφέρετε το φάρμακο. Πολύ σπάνια, οι γιατροί έχουν δει σοβαρή λοίμωξη στην περιοχή των γεννητικών οργάνων. Πόνος, πρήξιμο ή κοκκινίλα εκεί, μαζί με πυρετό, θέλουν επείγουσα εξέταση.
Ημέρες ασθένειας και χειρουργεία
Όταν ο ηλικιωμένος έχει εμέτους, διάρροια, πυρετό ή δεν τρώει και δεν πίνει κανονικά, ο κίνδυνος αφυδάτωσης και κετοξέωσης ανεβαίνει. Σε αυτές τις ημέρες ο γιατρός συχνά συστήνει προσωρινή διακοπή, μέχρι να ξαναρχίσει το κανονικό φαγητό. Πριν από προγραμματισμένο χειρουργείο, ο γιατρός συνήθως σταματά το φάρμακο τρεις ημέρες νωρίτερα. Μην σταματάτε και μην ξαναρχίζετε το φάρμακο χωρίς να ρωτήσετε τον γιατρό.
Η σωστή ενυδάτωση έχει ιδιαίτερη σημασία, χωρίς όμως υπερβολές σε όσους έχουν περιορισμό υγρών. Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο για την αφυδάτωση στην τρίτη ηλικία στο blog μας. Χρήσιμες πρακτικές οδηγίες για ασθενείς δίνει και το NHS για τη νταπαγλιφλοζίνη και την εμπαγλιφλοζίνη.
Καθημερινή παρακολούθηση στο σπίτι ή στη μονάδα
Η καθημερινή φροντίδα κάνει τη διαφορά στην καρδιακή ανεπάρκεια. Μερικές απλές συνήθειες έχουν μεγάλη αξία:
- Ζύγισμα κάθε πρωί και ενημέρωση του γιατρού αν το βάρος ανεβεί πάνω από 1,5–2 κιλά σε δύο με τρεις ημέρες.
- Μέτρηση πίεσης όταν ο ασθενής έχει ζάλη ή ασυνήθιστη κόπωση.
- Σημειώσεις για πρήξιμο στα πόδια, δύσπνοια στον ύπνο ή μειωμένα ούρα.
Στο ΔΕΛΦΙΝΙ, η ιατρική παρακολούθηση περιλαμβάνει τακτικό έλεγχο βάρους, πίεσης και ενυδάτωσης, σε συνεργασία με τον θεράποντα καρδιολόγο. Για την ενδυνάμωση μετά από νοσηλεία, δείτε και τον οδηγό για την ήπια άσκηση στους ηλικιωμένους του blog μας.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι ασφαλείς οι αναστολείς SGLT2 για ηλικιωμένους;
Οι μελέτες έδειξαν όφελος και σε ασθενείς άνω των 75 ετών. Η ασφάλεια εξαρτάται από τη νεφρική λειτουργία, την ενυδάτωση και τα υπόλοιπα φάρμακα, γι’ αυτό ο γιατρός παρακολουθεί τακτικά τον ασθενή.
Τους παίρνουν και ασθενείς χωρίς διαβήτη;
Ναι. Στην καρδιακή ανεπάρκεια και στη χρόνια νεφρική νόσο το όφελος δεν εξαρτάται από τον διαβήτη. Σε ασθενείς χωρίς διαβήτη η υπογλυκαιμία είναι πολύ σπάνια.
Ποιες είναι οι πιο συχνές παρενέργειες;
Οι μυκητιάσεις των γεννητικών οργάνων, οι ουρολοιμώξεις και η αφυδάτωση με ζάλη. Σπάνια αλλά σοβαρή είναι η ευγλυκαιμική κετοξέωση, που θέλει άμεση ιατρική φροντίδα.
Σε πόσο καιρό δρα το φάρμακο;
Στις μελέτες, οι νοσηλείες έπεσαν ήδη από τις πρώτες εβδομάδες. Ο ασθενής όμως δεν νιώθει πάντα κάποια αλλαγή, γιατί το όφελος αφορά κυρίως την πρόληψη επιδείνωσης.
Αν θέλετε εξατομικευμένη καθοδήγηση για τον δικό σας άνθρωπο, επικοινωνήστε μαζί μας και θα σας απαντήσουμε.





